به رغم آنکه مسئولان محیط زیست و نیروی انتظامی اجرای طرح زوج و فرد ازدر منازل را تا پایان سال یکی از راهکارهای کاهش آلودگی هوا در تهران می دانستند، اما این طرح نتوانست در شورای عالی ترافیک رای بیاورد.

به گزارش افکارنیوز ، سیدحسین هاشمی، استاندار تهران در این باره به روزنامه تهران امروز می گوید: «اجرای طرح زوج و فرد از در منازل تا پایان سال رای نیاورد و این طرح تنها با اعلام وزارت بهداشت و سازمان حفاظت محیط زیست در شرایط اضطرار و با دستور استانداری از در منازل اجرایی می شود. » این در حالی است که پیش از این اعضای شورای شهر تهران و معاون حمل و نقل و ترافیک شهردار تهران نیز اعلام کرده بودند که اجرای این طرح نمی تواند مشکل آلودگی هوا را در پایتخت حل کند. رحمت الله حافظی، رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران با اعلام مخالفت شورا با اجرای طرح زوج و فرد کردن خودروها تا پایان سال به روزنامه تهران امروز تاکید می کند: «در صورت اجرای این طرح هزینه حمل و نقل عمومی باید رایگان شود و وزارت صنعت و خودروسازها هزینه های آن را بپردازند. »

مرتضی طلایی، نایب رئیس شورای شهر تهران نیز اعتقاد دارد؛ ما در شورای شهر تهران تنها به دنبال آسایش مردم هستیم و علاقه مندیم که شهروندان تهرانی در شرایطی زندگی کنند که شرایط زیست محیطی آنها همچون آلودگی هوا تاثیر منفی کمتری بر زندگی آنها داشته باشد. بنابراین معتقدیم تصمیم شورای عالی ترافیک به عنوان مرجع ذی صلاح که ترکیبی از متخصصین و مسئولان ذی ربط است باید مورد تمکین همه قرار گیرد. سیدجعفر تشکری هاشمی، معاون حمل و نقل و ترافیک شهردار تهران نیز اعتقاد دارد که اجرای طرح هایی مانند طرح زوج و فرد از در منازل تنها باعث بروز مشکلات برای شهروندان می شود در حالی که برای حل مشکل آلودگی ها در تهران در کنار اجرای راهکارهای کوتاه مدت نیاز به اجرای راهکارهای بلند مدت مطابق با اسناد بالادستی است.

قرار گرفتن وضعیت هوای تهران در شرایط اضطرار خبر جدیدی نیست. بیش از دو دهه است که وضعیت آلودگی هوای پایتخت به ویژه در نیمه دوم سال به مسئله مهمی برای پایتخت نشینان تبدیل شده است. مسئله ای که عدم موفقیت طرح های متولیان کاهش آلودگی هوا در تهران دست کم سالانه جان ۴۵۰۰ شهروند تهرانی را گرفته است. اما در کنار آمار سالانه مرگ ومیرهای ناشی از آلودگی هوا در تهران باید هزینه هایی که این مشکل بر اقتصاد کشور وارد می کند را نیز اضافه کرد.

طبق گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۰۶ ایران بابت خسارات ناشی از آلودگی هوا مبلغ ۸ میلیارد دلار هزینه پرداخت کرده است. رحمت الله حافظی، رئیس کمیسیون محیط زیست شورای شهر تهران تاکید می کند: «این در حالی است که ماهانه ۲۷۷ مرگ منتسب به آلودگی هوا در کشور گزارش می شود ضمن آنکه بر اساس آمارهای ارائه شده هر یک از موتور سیکلت ها معادل ۸ خودرو با استاندارد یورو ۴ آلودگی صوتی و هوایی دارد. » به اعتقاد این عضو شورای شهر تهران، بر اساس آمارهایی در یک سال گذشته ۲ هزار و ۷۲۲ نفر بر اثر آلودگی هوا فوت کردند، ۴ هزار و ۵۷۰ نفر مورد بستری بیماران تنفسی ناشی از آلودگی هوا و ۲ هزار و ۵۷۰ مورد بستری بیماران قلبی ناشی از آلودگی هوا گزارش شده است. حافظی در عین حال تاکید می کند: «ماهانه ۲۷۷ مرگ منتسب به آلودگی هوا خود به نوعی شبه قتل محسوب می شود از این رو لازم است قوای سه گانه در این زمینه مشارکت داشته باشند. »

محدود کردن شهروندان به جای راهکاری اصولی

هرچند سازمان محیط زیست کشور و همچنین نیروی انتظامی اعتقاد داشتند که اجرای طرح زوج و فرد از در منازل می تواند به عنوان یک راهکار کوتاه مدت تاثیرگذار در تهران در کاهش آلودگی هوا تاثیرداشته باشد، اما اجرای این طرح از همان ابتدا مخالفان زیادی داشت. به اعتقاد بسیاری از نمایندگان مجلس، اعضای شورای شهر و مدیران شهری اجرای این راهکارها نه تنها تاثیرزیادی در کاهش آلودگی هوا در پایتخت ندارد، بلکه مطرح شدن طرح های اینچنینی تنها محدود کردن شهروندان است در حالی که دولت نیز برای رفع این مشکل وظایفی را برعهده دارد که این وظایف همچنان فراموش شده است.

به همین خاطر بود که سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ چندی پیش با افزایش واکنش ها نسبت به اجرای این طرح اعلام کرده بود: «اجرای این طرح منوط به تصمیم نهایی شورای عالی ترافیک است. » این در حالی بود که هفته گذشته با آلوده شدن هوای تهران، کمیته اضطرار آلودگی هوا طرح زوج و فرد از در منازل را تا اطلاع ثانوی تصویب کرد اما لغو یا اجرای این طرح باعث اختلاف پلیس و استانداری شد. اما رئیس پلیس راهور تهران بزرگ در حاشیه جلسه شورای عالی ترافیک درباره اجرا یا عدم اجرای این طرح نیز به خبرنگاران اعلام کرد: «تلاش می شود برای راحتی شهروندان، طرح زوج و فرد از در منزل را در محورهای اصلی اجرا کنیم. » اما حسن کریمی، معاون عمرانی استاندار تهران درباره نتایج جلسه شورای عالی ترافیک به روزنامه تهران امروز می گوید: «ما برای کاهش آلودگی هوا، دو پیشنهاد مطرح کردیم که یکی دائمی شدن طرح زوج و فرد از در منزل و دیگری افزایش محدوده زوج و فرد بود. اما هیچ یک از آنها رای نیاورد. » کریمی درباره مصوبات دیروز شورا یعالی ترافیک به روزنامه تهران امروز توضیح می دهد: «در روزهایی که وزارت بهداشت و درمان اعلام می کند آلاینده ها بیش از حد مجاز است و سلامتی شهروندان به خطر خواهد افتاد استاندار می تواند در صورت صلاحدید اجرای طرح زوج و فرد را ازدر منازل اعلام کند. پیش از این برای اعلام این موضوع باید کمیته اضطرار تشکیل می شد که یک روز با تاخیر، این محدودیت ها ایجاد می شد. »

اجرای راهکاری کوتاه مدت در مدیریت آلودگی هوا

هرچند اجرای طرح زوج و فرد ازدر منازل، راهکار جدیدی برای کاهش آلودگی هوا در تهران نیست اما این راهکار در دولت گذشته نیز بسیار مورد استفاده قرار گرفت، هرچند در همان زمان نیز بسیاری از کارشناسان محیط زیست نسبت به اجرای راهکارهای کوتاه مدت اینچنینی اعتراض داشتند. یکی از معترضان محمدهادی حیدرزاده، رئیس سابق ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهردار تهران بود که اعتقاد داشت، رفع آلودگی هوا در تهران نیاز به اجرای راهکارهای علمی و بلند مدت دارد و مسئولان دولتی نباید تلاش خود را به اجرای طرح های اینچنینی معطوف کنند. اکنون حیدرزاده مدیرکل محیط زیست استان تهران است. مسئولی که اکنون اجرای این طرح را موثر در کاهش آلودگی هوا می داند.

محمدهادی حیدرزاده، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران و دبیر کارگروه کاهش آلودگی هوای پایتخت در این باره می گوید: «اعتقاد داریم که اجرای طرح زوج و فرد از در منزل هدف نیست، بلکه راهکاری کوتاه مدت در مدیریت آلودگی هواست. پیشنهاد ما این است که شورای عالی ترافیک به این سمت برود که این طرح را همیشگی کند یا حداقل این مجوز را به کمیته مواقع اضطرار بدهد که در شرایط اضطرار بدون تشکیل کمیته بتوان با هماهنگی پلیس راهور این طرح را اجرا کرد. » تاکنون ایده های مختلفی برای مهار آلودگی مطرح شده است؛ برای نمونه شهرداری می گوید ملاک برای کاهش تردد خودروها پلاک آنها نباشد و قانون منع عبور و مرور خودرو های دودزا اجرا شود. نکته اینجاست که شناسایی خودروهای فرسوده نیز مشکل است.

اجرای طرح زوج و فرد از در منازل؛ آری یا نه

علاوه بر این در قانون پیش بینی شده که خودروی فرسوده باید از رده خارج شود، بنابراین می توان نتیجه گرفت اکنون حجم ترافیک مشکل زا شده است. این در حالی است که اطمینانی وجود ندارد که خودرو های جدید و صفر کیلومتر آلودگی ایجاد نکنند. به همین دلیل موافقان طرح زوج و فرد از در منازل به اجرایی شدن این راهکار تمایل دارند.

دبیر کارگروه کاهش آلودگی هوای تهران در این باره اعلام می کند: «چون در روزهای باقی مانده سال، روزهای آلوده زیادی در پیش داریم، اجرای این طرح می تواند مفید باشد یا اگر شورای عالی ترافیک با آن موافق نیست می تواند دست کم مجوزی را به کمیته مواقع اضطرار بدهد که در شرایط اضطرار بدون تشکیل کمیته این طرح قابل اجرا باشد. » پیش از این حیدرزاده بیان کرده بود: «اگر اجرا شدن این طرح برای روزهای باقی مانده سال رای نیاورد، اعضا باید تصمیم بگیرند که این طرح در شرایط ناسالم به صورت خودکار اجرا شود، ولی هر چه شورای عالی ترافیک تصمیم بگیرد، ما آن را اجرا می کنیم. قطعا اجرای این طرح تاثیرگذار است، زیرا از تعداد منابع آلاینده کاسته شده و این طرح در خیلی از شهرهای دنیا مانند آتن و پکن اجرا می شود. »

بسیاری از سازمان ها به وظایف خود عمل نمی کنند

هرچند اجرای طرح زوج و فرد از در منازل به عهده پلیس راهور است، چرا که این دستگاه به عنوان مسئول و مدیر اجرایی ترافیک شناخته می شود، در این میان برخی ادعا می کنند پلیس به دلیل اینکه اجرای چنین طرحی مشکل بوده و به نیرو و هزینه زیادی نیاز دارد، تمایلی به اجرای آن ندارد ولی پلیس راهور نظر دیگری در این باره دارد. سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ به روزنامه تهران امروز می گوید: «ما مشکلی برای اجرای این طرح نداریم، زیرا در سال های گذشته این طرح را به مدت یک ماه هم اجرا کرده ایم. طبیعتا اجرای این طرح توان و انرژی بیشتری می طلبد، اما به نظر ما این طرح اثرگذار نیست و باید کمیته ای با مسئولان ذی ربط برگزار شود. »

سردار رحیمی اعتقاد دارد که او و همکارانش از هر تصمیمی که بتواند آلودگی هوا را کاهش دهد، موجب تسهیل در عبور و مرور شود، تراکم خودروها را کم کند، حمل ونقل عمومی را بهبود بخشد و طرحی منطقی و اثرگذار برای خودروهای فرسوده و دودزا باشد، استقبال می کنند. این در حالی است که شرکت های خودروساز و وزارت نفت در این میان بسیار تاثیرگذار هستند؛ برای نمونه آنها می توانند با ارتقای محصولات خود، میزان آلودگی هوا را کاهش دهند البته از نقش حمل ونقل عمومی نیز نباید غافل شد، زیرا سازمان های درگیر در این حوزه با ارائه خدمات بهتر می توانند شهروندان را به استفاده از وسایل نقلیه عمومی تشویق کنند. رئیس پلیس راهور تهران بزرگ تاکید می کند: «بحث ما این است که اقدامات باید اثرگذار باشد؛ خودروساز های ما چند سال است که در استاندارد یورو ۲ مانده اند؛ از طرفی وزارت نفت نیز باید کیفیت سوخت های تولیدی خود را بالا ببرد. »

سردار حسین رحیمی با بیان اینکه چرا مسئولان آسان ترین راه را انتخاب کرده و خیلی زود تصمیم می گیرند که با جریمه کردن مردم، تعداد خودروها را در شهر به نصف برسانند، یادآور می شود: «تاکنون جلسه های زیادی برگزار کرده ایم، ولی هنوز در نقطه اول هستیم و همان حرف هایی را که چند سال پیش مطرح می کردیم، می زنیم؛ نکته اینجاست که بعضی از دستگاه ها نمی خواهند وظیفه خود را انجام داده و به کار تن بدهند. » به اعتقاد سردار رحیمی، خود پلیس هم می تواند طرح زوج و فرد از در منازل را اجرا کند و نیازی به جلسه نیست، اگر تلفنی به ما بگویند ما این طرح را اجرا می کنیم. نکته اینجاست که خودروسازهای دنیا دنبال استاندارد یورو ۶ هستند، ولی ما می خواهیم از استاندارد یورو ۲ هم کم کنیم.
در کانال تلگرام لرستان خبر عضو شوید

نظرات