به گزارش لرستان خبر از خرم آباد به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، پس از گذشت نزدیک به چهل روز از کاوش باستان شناختی غار کلدر، واقع در دره خرم آباد لرستان در دامنه سفیدکوه، شواهد ارزشمندی از فعالیتهای انسانهای جوامع شکارگر و گردآورنده غذا در دوران پارینه سنگی میانی و جدید به دست آمده است.
روابط عمومی میراث فرهنگی افزود: هیئت مشترک ایرانی-اسپانیایی در قالب بخشی از تفاهم نامه منعقد شده بین پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران با موسسه دیرین بوم شناسی و تکامل اجتماعی بشر ایالت کاتالونیای اسپانیا اقدام به کاوش و مطالعه بقایای فرهنگی در غار کلدر نموده است. این تیم به سرپرستی بهروز بازگیر و آندریو اویه (Andreu Olle) از موسسه دیرین بوم شناسی و تکامل اجتماعی بشر ایالت کاتالونیای اسپانیا و مژگان جایز از پژوهشکده باستان شناسی سازمان میراث فرهنگی با همکاری متخصصین دانشگاه ینا (Jena) آلمان و لیژ (Liege) بلژیک، و دانشجویان دانشگاه های تربیت مدرس، مازندران، فردوسی مشهد و شوشتر، موفق شدند بقایای فعالیتهای انسان عصر سنگ را در لایههای فرهنگی شامل دست افزارهای سنگی و بقایای جانوری کشف نمایند.
از دستاوردهای این تیم میتوان به کشف کف-بسترهای دوران پارینه سنگی و لایههای برجا و غیرمضطرب از دوران پلیستوسین اشاره نمود. دست افزارهای سنگی کشف شده شامل سرپیکانها، خراشندههای جانبی و انتهایی و سنگ مادرهای منتسب به صنعت لوالوا و تیغهها و ریزتیغهها و سنگ مادرهای منتسب به صنعت اوریگناسی (یا برادوستی) ، همراه سنگ چکشهای استفاده شده در تولید این دست افزارها میشود. صنعت لوالوا(نوعی ازضربه به سنگ با روش خاص که مختص انسان های نئاندرتال است) و صنعت اوریگناسی/ برادوستی (روش ابزارسازی انسان همو ساپین که از ویژگیهای آن تاکید بیشتر بر روی تولیدتیغه وریزتیغه است).
مطالعه بقایای جانوری در دوران پارینه سنگی از اهمیت فراوانی برخوردار میباشد. باستان جانورشناسی از شاخههای باستان زیست بوم شناسی است که نقش بسزایی در آگاهی یافتن از بقایای گونههای جانوری از نهشتههای باستانی دارد. این مطالعات منجر به بازسازی و شناخت چگونگی تعامل و ارتباط انسان با حیوانات مختلف و نقش این تعاملات در فرهنگ انسان و محیط پیرامونش در گذشته می گردد. بقایای جانوری کشف شده از غار کلدر توسط جان وندر ماد (Jan Van der Made) از موزه ملی علوم طبیعی مادرید و خوانما لوپز گارسیا (Juanma Lopez Garcia) از دانشگاه فرارا ایتالیا مطالعه میگردد. مطالعه تافونومی که به منظور درک اتفاقاتی که بر روی استخوان های گونه های مختلف جانوری پس از نهشته شدن است توسط رویا خزائلی از آزمایشگاه باستان سنجی دانشگاه تهران صورت می گیرد.
بخش دیگری از مطالعات دوران پارینه سنگی مبتنی بر نحوه کاربری دست افزارهای سنگی توسط انسان دوران سنگ میباشد. در این مطالعات آثار برجای مانده بر روی دست افزارها از جمله خراشها، صیقلها، شکستگی لبهها، و ریزبرجای ماندهها از مواد آلی و غیرآلی که دست افزارها در تماس با آنها مورد استفاده قرار میگرفتند، آزمایش و شناسایی میگردند. مطالعه دست افزارهای سنگی به صورت مشترک توسط تیم ایرانی و اسپانیایی صورت میگیرد. آثار استفاده (Use Wear Analysis) و ریزبرجای ماندهها (Residue Analysis) در غار کلدر توسط سرپرستان هیات در آزمایشگاه موسسه دیرین بوم شناسی و تکامل اجتماعی بشر ایالت کاتالونیای اسپانیا مطالعه میشوند.
گاهنگاری مطلق این محوطه از طریق روشهای رادیوکربن، TL، OSL و AMS در آزمایشگاههای پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، موسسه مکس پلنک (Max Planck) و موزه نئاندرتال آلمان صورت میگیرد.
غار کلدر یکی از محوطههای مهم پارینه سنگی به لحاظ مطالعه انتقال از دوران پارینه سنگی میانی به جدید در ناحیه زاگرس مرکزی محسوب میگردد که کاوش در آن با استفاده از روشهای مدرن میتواند پاسخگوی برخی از ابهامات موجود در زمینه تطور فرهنگی و مهاجرت جوامع پارینه سنگی باشد. در میان دست افزارهای کشف شده از غار کلدر، تعداد فراوان سرپیکان های لوالوا و اوریگناسی نشان از فعالیت های گسترده شکارورزی در این محوطه دارند.
یکی از مهم ترین اهداف در این کاوش فراهم آوردن زمینههای همکاری و تعامل میان متخصصین ایرانی و اسپانیایی میباشد که به عنوان بخشی از اهداف تفاهم نامه منعقدشده به منظور تبادل علمی و فرهنگی طولانی مدت و تربیت نیروهای متخصص در زمینههای گوناگون مطالعاتی صورت میگیرد.
