رستان از نظر شرایط اقلیم و هواشناسی یک استان چهار فصل با آب و هوای متنوع است و این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب محسوس است.
برای مثال زمانی که به هنگام زمستان، در شمال لرستان برف و کولاک ادامه دارد، قسمتهای جنوبی استان دارای هوایی مطبوع و بارانی است.
به طور کلی استان لرستان دارای سه ناحیه آب و هوایی سرد کوهستانی، معتدل مرکز و گرم جنوبی است.
ناحیه سرد کوهستانی که شامل قسمتهای شمال، شمال غرب و شرق استان لرستان میشود، دارای زمستانهای پر برف و بسیار سرد و تابستانهای معتدل است.
ناحیه معتدل مرکزی که حد واسط ناحیه کوهستانی شمال، شمال شرق و ناحیه پست جنوبی استان است، به علت ارتفاع کم، بارشهای زمستانی در آن به صورت باران بوده و به ندرت پدیده یخبندان در آن روی میدهد و تابستان گرم دارد.
ناحیه سوم آب و هوایی، یعنی ناحیه گرم جنوبی که حداقل ارتفاع را داراست و به علت تاثیر بادهای گرم خوزستان و کم بودن عرض جغرافیایی و نبودن ارتفاعات بلند از حداکثر دما در تابستان برخوردار است و مقدار باران در این ناحیه به حداقل خود میرسد.
*شهرستان ازنا
شهرستان ازنا یکی از شهرستانهای استان لرستان است، مرکز این شهرستان، شهر ازنا است.
این شهر در دشت وسیع جاپلق جا دارد، شهرستان ازنا از جنوب به اشترانکوه و سفیدکوه از غرب به دربند و چشمه قل قل و تیان و شهرستان دورود، از شرق و شمال به امامزاده قاسم و مؤمنآباد در دشت فرزیان و شهرستان شازند و شهرستان خمین و از شرق به شهرستان الیگودرز محدود است.
بیش از 80 درصد از مساحت شهرستان ازنا را دشتهای حاصلخیز و کشاورزی تشکیل میدهد وضعیت جغرافیایی ازنا زیبا و جذاب است، به طوری که بیشتر مناطق را دشت تشکیل میدهد، اما این دشتها که به نوبه خود جزء بهترین مناطق کشاورزی ایران نیز است، به طرز زیبایی به یکباره به کوههای سر به فلک کشیده از جمله اشترانکوه، سفیدکوه بزرگ و کوچک چال خاتون و مسترون (ماهسران) تبدیل میشود.
این وجه جغرافیایی وضع اقتصادی کشاورزان را بهبود بخشیده به طوری که شهرستان ازنا حدود 10 درصد لوبیای کشور را تولید میکند.
طبق آمار سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان، شهرستان ازنا مقام اول را در تولید گندم استان را دارا است.
وجود دو سیلوی بزرگ در شهر ازنا و در کنار ایستگاه راه آهن این شهر را به محل تجمع و انتقال گندم منطقه تبدیل کرده است.
* رشته کوه سر به فلک کشیده اشترانکوه
رشته کوه سر به فلک کشیده اشترانکوه با قلل 13 گانه و بلندی 4250 متر در 5 کیلومتری جنوب شهرستان ازنا در استان لرستان قرار گرفته و هرساله پذیرای کوهنوردان، توریستها و ایرانگردان و در پارهای موارد گردشگران خارجی میشود.
اشترانکوه ازنا، مهد عجایب طبیعی و زاد بوم زیباترین جانداران و پرندگان مجموعهای بیبدیل و بکر از خلقت را به تصویر میکشاند و قلل مرتفع آن چهره غبار گرفته آسمان را میخراشد تا تابش پرتو آفتاب از لابلای صخرهها بر برفهای هزار سالهاش همانند پرنیان خیال هزار رنگ به خود گیرد.
درههای آن ژرفتر از هر اندیشهای، چونان دستی سخاوتمند گیاهانی را پرورش داده که نظیر آن را در هیچ جای ایران نمیتوان یافت و علاقهمندان و دوستداران را به دامان پر مهر و شکوه خود فرا میخواند.
به راستی کسی که اشترانکوه را نبیند گویا چیزی را ندیده، اشترانکوه سمبل ازنا، شهر را مانند طفلی در آغوش خود کشیده و این کودک بر دامان مادر خود سالهاست که آرمیده است.
در تابستان نسیم برفهای اشترانکوه دمای شهرستان ازنا را بسیار خنک میکند و مجاورت شهرستان ازنا به اشترانکوه هوای این شهرستان را در زمستان به طرز عجیبی بسیار سرد کرده و ازنا را جزو سردترین مناطق ایران کرده است.
اشترانکوه همه سال پر از برف و یخچالهای طبیعی آن چند ده هزار سال سن دارند.
*امامزاده قاسم ازنا
امامزاده قاسم ازنا مکانی ارزشمند برای علاقمندان به تاریخ و گردشگری یکی از جاذبههای توریستی استان لرستان آرامگاه امامزادگان زید و قاسم است که در 30 کیلومتری شهرستان ازنا، در روستای امامزاده قاسم واقع شده است.
بنا به اظهارات ساکنان این روستا در زمان ساسانیان نام این روستا به دلیل شرایط جغرافیایی «کنده سفید» نامگذاری شده بود و بعدها به تقدس نام این امامزادگان روستای کنده سفید به نام «امام زاده قاسم» معروف شد.
بنای اولیه این معماری مربوط به سده 8 هجری قمری معاصر با دوره تیموریان است، سبک این معماری شباهت زیادی به معماریهای ترکی و مغولی دارد، گنبد آن از بیرون هرمی شکل ولی در درون کاملا قوس کروی دارد.
از مشخصات بارز این بنا، دیوارهای بلند، ضخیم و آجری با شبستانهای مرتفع و مقرنس کاری است که سطح حیاط آن با آجرهای مربع 20 در 20 فرش شده است.
بر روی این صندوق آیاتی از قرآن کریم با خطوط رقاع و ثلث نگاشته شده است و از متن روی آن برمیآید که این مزارها برای امامزادگان قاسم و زید در محرم سال 738 مرمت و بازسازی شده است.
این دو امامزاده از نسل پنج خود با امام حسن مجتبی (ع) منسوب میشوند، این بنا درسال1357 از سوی سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی ثبت شده است.
این روستا دارای 1405 نفر سکنه است و از نظر بهداشتی و فرهنگی و داشتن فروشگاههای اقتصادی در سطح مطلوبی قرار دارد و با توجه به شرایط آب و هوایی معتدل و وجود چشماندازهای چشمنواز این خطه در فصل بهار مکان بسیار خوبی برای سپری کردن لحظات شیرین در کنار خانواده برای تعطیلات نوروز است.
در این بنا اگرچه از کاشی کاری خاص ایلخانی اثری نیست، کتیبه کندهکاری شده بر روی در ورودی بقعه و بر حاشیه ضریح (صندوق قبر) سالهای 738 و 808 و 850 (ه.ق) را نشان میدهد.
قدیمیترین قسمت بنا را دروازه ورودی و گنبد خانه آن تشکیل میدهد که دارای مشخصههای زمان ایلخانی و بر روی آن آیاتی از قرآن کندهکاری شده است.
*امامزاده قاسم(ع)
امامزاده قاسم یکی از بناهای تاریخی استان لرستان در غرب ایران است که قدمت آن به قرن هشتم هجری و دوره ایلخانی میرسد. این آرامگاه، در روستای امامزاده قاسم در دهستان چاپلق (گاپله) از توابع شهرستان ازنا و در دشت جاپلق واقع شده است.
بقعه متبرکه امامزاده قاسم یکی از بناهای تاریخی استان لرستان در غرب ایران است که قدمت آن به قرن هشتم هجری و دوره ایلخانی میرسد.
امامزاده قاسم در دهستان چاپلق (گاپله) از توابع شهرستان ازنا و در دشت جاپلق واقع شده است، نام این روستا نیز برگرفته از همین امامزاده است.
آرامگاه این امامزاده در ردیف فهرست آثار ملی ایران با شماره 1757 ثبت شده است.
گنبد مخروطی شکل امامزاده قاسم با 40 متر ارتفاع یکی از موارد خاص معماری در نوع خود و از عجایب معماری ایران است.
*امامزاده پیرعباد (ع)
بقعه متبرکه امامزاده پیرعباد یکی از مکانهای زیارتی در شهرستان ازنا است.
این بقعه متبرکه محل عبادت و تفریح مردم ازنا در روزهای تعطیل و ایام مذهبی است.
این امامزاده در مجاورت جاده ازنا، اراک قرار گرفته است.
این روستا در دهستان جاپلق شرقی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1385 جمعیت آن 258 نفر (81 خانوار) بوده است.
گزارش از: محسن دهقانژاد
ارسال نظر